{"id":59,"date":"2022-11-16T10:40:45","date_gmt":"2022-11-16T10:40:45","guid":{"rendered":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/?post_type=chapter&p=59"},"modified":"2022-11-16T11:14:59","modified_gmt":"2022-11-16T11:14:59","slug":"aksonometria","status":"publish","type":"chapter","link":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/chapter\/aksonometria\/","title":{"raw":"Aksonometria","rendered":"Aksonometria"},"content":{"raw":"3. Aksonometria<\/strong><\/span>\r\n

Aksonometria:<\/strong> jest innym sposobem odwzorowania, kt\u00f3ry polega na rzutowaniu r\u00f3wnoleg\u0142ym na jedn\u0105 tylko rzutni\u0119, przy czym obiekt w przestrzeni ustawiamy wzgl\u0119dem rzutni w ten spos\u00f3b, by przedstawi\u0107 mo\u017cliwie wszystkie jego cechy charakterystyczne (np. rzutuj\u0105c prostopad\u0142o\u015bcian ustawiamy go tak, aby by\u0142y widoczne jego trzy \u015bciany \u2013 uzyskuj\u0105c efekt tr\u00f3jwymiarowo\u015bci).<\/p>\r\n

Na rysunku nr 3.1 przedstawiono przyk\u0142adowy obiekt przedstawiony na p\u0142aszczy\u017anie z wykorzystaniem aksonometrii i rzutu prostok\u0105tnego.<\/p>\r\n\r\n\r\n[caption id=\"\" align=\"aligncenter\" width=\"881\"]\"\" Rys. 3.1. Rzut aksonometryczny (lewa strona) i rzuty prostok\u0105tne (rysunki wykonawcze) tej samej cz\u0119\u015bci maszynowej[\/caption]\r\n

Aksonometria<\/strong> \u2013 rysunek pogl\u0105dowy niejako w 3D, pokazuje widok obiektu, nie wymaga znajomo\u015bci zasad rzutowania, nie stanowi podstawy dokumentacji technicznej niezb\u0119dnej do wykonania elementu (brak przekroj\u00f3w, wymiar\u00f3w itp.). Stosuje si\u0119 w rysunkach pogl\u0105dowych, instrukcjach obs\u0142ugi itp.<\/p>\r\n

Rysunek wykonawczy<\/strong> \u2013 aby \u201ezobaczy\u0107\u201d bry\u0142\u0119 trzeba zna\u0107 zasady rysunku technicznego oraz \u201euruchomi\u0107 wyobra\u017anie\u201d. Na podstawie zwymiarowanych rzut\u00f3w prostok\u0105tnych mo\u017cna jednoznacznie wykona\u0107 element przestrzenny. Stosuje si\u0119 w dokumentacji technicznej do projektowania a nast\u0119pnie wykonania obiektu.<\/p>\r\n

Rzuty aksonometryczne<\/strong> - s\u0105 form\u0105 rzut\u00f3w r\u00f3wnoleg\u0142ych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 przetransponowa\u0107 uk\u0142ad przestrzenny 0,x,y,z na uk\u0142ad p\u0142aski. Takie podej\u015bcie umo\u017cliwia odwzorowanie obiekt\u00f3w przestrzennych na p\u0142aszczy\u017anie.<\/p>\r\n

Przenoszenie bry\u0142 przestrzennych do zupe\u0142nie dowolnych uk\u0142ad\u00f3w p\u0142askich zwanych uk\u0142adami aksonometrycznymi umo\u017cliwia twierdzenie Pohlkie\u2019go (rysunek nr 3.2).<\/p>\r\n\r\n\r\n[caption id=\"\" align=\"aligncenter\" width=\"839\"]\"\" Rys. 3.2. Rzutowanie bry\u0142y w uk\u0142adzie przestrzennym na figur\u0119 w uk\u0142adzie p\u0142askim[\/caption]\r\n\r\n\"\"\r\n

Podsumowuj\u0105c twierdzenie Pohlkie\u2019go zak\u0142ada, \u017ce bior\u0105c obiekt przestrzenny poprzez dob\u00f3r specyficznych ustawie\u0144 rzutni i kierunk\u00f3w rzutowania mo\u017cemy uzyska\u0107 zak\u0142adany efekt w postaci charakterystycznie ustawionego rysunku p\u0142askiego udaj\u0105cego obiekt przestrzenny.<\/p>\r\n

W og\u00f3lnym za\u0142o\u017ceniu uk\u0142ad rzutni mo\u017ce by\u0107 dowolny, lecz praktycznie przyj\u0119to znormalizowane uk\u0142ady aksonometryczne przedstawione na rysunku nr 3.3.<\/p>\r\n\r\n\r\n

\r\n\r\n\"\"\r\n\r\n[caption id=\"\" align=\"aligncenter\" width=\"774\"]\"\" Rys. 3.3. Typowe i stosowane w technice uk\u0142ady aksonometryczne[\/caption]\r\n\r\n
\r\n\r\n
    \r\n \t
  • \r\n
      \r\n \t
    • \r\n
        \r\n \t
      • \r\n
          \r\n \t
        • \r\n
            \r\n \t
          • a) <\/strong>uk\u0142ad dimetrii kawalerskiej,<\/strong><\/li>\r\n \t
          • b) <\/strong>uk\u0142ad dimetrii wojskowej,<\/strong><\/li>\r\n \t
          • c) uk\u0142ad izometrii r\u00f3wnok\u0105tnej,<\/li>\r\n \t
          • d) uk\u0142ad dimetrii prawie prostok\u0105tnej.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<\/li>\r\n<\/ul>\r\n

            W zastosowaniu praktycznym najcz\u0119\u015bciej spotykane s\u0105 dwa pierwsze uk\u0142ady: dimetrii kawalerskiej i wojskowej. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce przy osiach wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych podane s\u0105 skr\u00f3ty aksonometryczne, co oznacza, \u017ce rysowany element jest rysowany w skali 1:1 lub 1:2 (dwa razy\u00a0 kr\u00f3tszy). Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce elementy o podstawie okr\u0105g\u0142ej powinny by\u0107 ustawione prostopadle do osi, gdzie wyst\u0119puje skr\u00f3t aksonometryczny. W innym przypadku z okr\u0119gu otrzymamy elips\u0119 (jedna o\u015b skr\u00f3cona dwa razy). Przyk\u0142adowy obiekt ukazany w dimetrii kawalerskiej zosta\u0142 przedstawiony na rysunku nr 3.4.<\/p>\r\n\r\n\r\n[caption id=\"\" align=\"aligncenter\" width=\"450\"]\"\" Rys. 3.4. Przyk\u0142adowa tulejka (z wyci\u0119ta \u0107wiartk\u0105) przedstawiona w uk\u0142adzie dimetrii kawalerskiej. Wzd\u0142u\u017c osi x\u2019 zastosowano skr\u00f3t aksonometryczny 1:2 co oznacza, \u017ce rzeczywisty obiekt jest 2 razy d\u0142u\u017cszy.[\/caption]\r\n\r\n ","rendered":"

            3. Aksonometria<\/strong><\/span><\/p>\n

            Aksonometria:<\/strong> jest innym sposobem odwzorowania, kt\u00f3ry polega na rzutowaniu r\u00f3wnoleg\u0142ym na jedn\u0105 tylko rzutni\u0119, przy czym obiekt w przestrzeni ustawiamy wzgl\u0119dem rzutni w ten spos\u00f3b, by przedstawi\u0107 mo\u017cliwie wszystkie jego cechy charakterystyczne (np. rzutuj\u0105c prostopad\u0142o\u015bcian ustawiamy go tak, aby by\u0142y widoczne jego trzy \u015bciany \u2013 uzyskuj\u0105c efekt tr\u00f3jwymiarowo\u015bci).<\/p>\n

            Na rysunku nr 3.1 przedstawiono przyk\u0142adowy obiekt przedstawiony na p\u0142aszczy\u017anie z wykorzystaniem aksonometrii i rzutu prostok\u0105tnego.<\/p>\n

            \"\"
            Rys. 3.1. Rzut aksonometryczny (lewa strona) i rzuty prostok\u0105tne (rysunki wykonawcze) tej samej cz\u0119\u015bci maszynowej<\/figcaption><\/figure>\n

            Aksonometria<\/strong> \u2013 rysunek pogl\u0105dowy niejako w 3D, pokazuje widok obiektu, nie wymaga znajomo\u015bci zasad rzutowania, nie stanowi podstawy dokumentacji technicznej niezb\u0119dnej do wykonania elementu (brak przekroj\u00f3w, wymiar\u00f3w itp.). Stosuje si\u0119 w rysunkach pogl\u0105dowych, instrukcjach obs\u0142ugi itp.<\/p>\n

            Rysunek wykonawczy<\/strong> \u2013 aby \u201ezobaczy\u0107\u201d bry\u0142\u0119 trzeba zna\u0107 zasady rysunku technicznego oraz \u201euruchomi\u0107 wyobra\u017anie\u201d. Na podstawie zwymiarowanych rzut\u00f3w prostok\u0105tnych mo\u017cna jednoznacznie wykona\u0107 element przestrzenny. Stosuje si\u0119 w dokumentacji technicznej do projektowania a nast\u0119pnie wykonania obiektu.<\/p>\n

            Rzuty aksonometryczne<\/strong> – s\u0105 form\u0105 rzut\u00f3w r\u00f3wnoleg\u0142ych, kt\u00f3re pozwalaj\u0105 przetransponowa\u0107 uk\u0142ad przestrzenny 0,x,y,z na uk\u0142ad p\u0142aski. Takie podej\u015bcie umo\u017cliwia odwzorowanie obiekt\u00f3w przestrzennych na p\u0142aszczy\u017anie.<\/p>\n

            Przenoszenie bry\u0142 przestrzennych do zupe\u0142nie dowolnych uk\u0142ad\u00f3w p\u0142askich zwanych uk\u0142adami aksonometrycznymi umo\u017cliwia twierdzenie Pohlkie\u2019go (rysunek nr 3.2).<\/p>\n

            \"\"
            Rys. 3.2. Rzutowanie bry\u0142y w uk\u0142adzie przestrzennym na figur\u0119 w uk\u0142adzie p\u0142askim<\/figcaption><\/figure>\n

            \"\"<\/p>\n

            Podsumowuj\u0105c twierdzenie Pohlkie\u2019go zak\u0142ada, \u017ce bior\u0105c obiekt przestrzenny poprzez dob\u00f3r specyficznych ustawie\u0144 rzutni i kierunk\u00f3w rzutowania mo\u017cemy uzyska\u0107 zak\u0142adany efekt w postaci charakterystycznie ustawionego rysunku p\u0142askiego udaj\u0105cego obiekt przestrzenny.<\/p>\n

            W og\u00f3lnym za\u0142o\u017ceniu uk\u0142ad rzutni mo\u017ce by\u0107 dowolny, lecz praktycznie przyj\u0119to znormalizowane uk\u0142ady aksonometryczne przedstawione na rysunku nr 3.3.<\/p>\n

            \n

            \"\"<\/p>\n

            \"\"
            Rys. 3.3. Typowe i stosowane w technice uk\u0142ady aksonometryczne<\/figcaption><\/figure>\n
            \n
              \n
            • \n
                \n
              • \n
                  \n
                • \n
                    \n
                  • \n
                      \n
                    • a) <\/strong>uk\u0142ad dimetrii kawalerskiej,<\/strong><\/li>\n
                    • b) <\/strong>uk\u0142ad dimetrii wojskowej,<\/strong><\/li>\n
                    • c) uk\u0142ad izometrii r\u00f3wnok\u0105tnej,<\/li>\n
                    • d) uk\u0142ad dimetrii prawie prostok\u0105tnej.<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n<\/li>\n<\/ul>\n

                      W zastosowaniu praktycznym najcz\u0119\u015bciej spotykane s\u0105 dwa pierwsze uk\u0142ady: dimetrii kawalerskiej i wojskowej. Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce przy osiach wsp\u00f3\u0142rz\u0119dnych podane s\u0105 skr\u00f3ty aksonometryczne, co oznacza, \u017ce rysowany element jest rysowany w skali 1:1 lub 1:2 (dwa razy\u00a0 kr\u00f3tszy). Nale\u017cy pami\u0119ta\u0107, \u017ce elementy o podstawie okr\u0105g\u0142ej powinny by\u0107 ustawione prostopadle do osi, gdzie wyst\u0119puje skr\u00f3t aksonometryczny. W innym przypadku z okr\u0119gu otrzymamy elips\u0119 (jedna o\u015b skr\u00f3cona dwa razy). Przyk\u0142adowy obiekt ukazany w dimetrii kawalerskiej zosta\u0142 przedstawiony na rysunku nr 3.4.<\/p>\n

                      \"\"
                      Rys. 3.4. Przyk\u0142adowa tulejka (z wyci\u0119ta \u0107wiartk\u0105) przedstawiona w uk\u0142adzie dimetrii kawalerskiej. Wzd\u0142u\u017c osi x\u2019 zastosowano skr\u00f3t aksonometryczny 1:2 co oznacza, \u017ce rzeczywisty obiekt jest 2 razy d\u0142u\u017cszy.<\/figcaption><\/figure>\n

                       <\/p>\n","protected":false},"author":24,"menu_order":3,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"part":3,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/59"}],"collection":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/24"}],"version-history":[{"count":6,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/59\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":65,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/59\/revisions\/65"}],"part":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/3"}],"metadata":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/59\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=59"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=59"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=59"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/gzk-wyk\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=59"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}