{"id":231,"date":"2022-11-06T21:59:39","date_gmt":"2022-11-06T21:59:39","guid":{"rendered":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/?post_type=chapter&#038;p=231"},"modified":"2022-11-06T22:26:04","modified_gmt":"2022-11-06T22:26:04","slug":"8-badanie-wlasnosci-cieplnych-materialow-izolacyjnych-wielkoczasteczkowych-dielektrykow","status":"publish","type":"chapter","link":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/chapter\/8-badanie-wlasnosci-cieplnych-materialow-izolacyjnych-wielkoczasteczkowych-dielektrykow\/","title":{"raw":"8. Badanie w\u0142asno\u015bci cieplnych materia\u0142\u00f3w izolacyjnych (wielkocz\u0105steczkowych dielektryk\u00f3w)","rendered":"8. Badanie w\u0142asno\u015bci cieplnych materia\u0142\u00f3w izolacyjnych (wielkocz\u0105steczkowych dielektryk\u00f3w)"},"content":{"raw":"<strong>1. Charakterystyka g\u0142\u00f3wnych tworzyw sztucznych<\/strong>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Opr\u00f3cz metali i ceramiki do budowy maszyn i urz\u0105dze\u0144 stosowane s\u0105 tworzywa sztuczne, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci zast\u0105pi\u0142y tworzywa pochodzenia naturalnego<strong>. <\/strong>Tworzywa te charakteryzuj\u0105 si\u0119 lepszymi parametrami i ni\u017csz\u0105 cen\u0105. Podstawowe w\u0142asno\u015bci tworzyw sztucznych to:<\/p>\r\n\r\n<ul style=\"text-align: justify\">\r\n \t<li>odporno\u015b\u0107 na korozj\u0119 i dzia\u0142anie substancji agresywnych,<\/li>\r\n \t<li>niewielki ci\u0119\u017car w\u0142a\u015bciwy,<\/li>\r\n \t<li>niewielki modu\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci,<\/li>\r\n \t<li>krucho\u015b\u0107 w niskich temperaturach,<\/li>\r\n \t<li>\u0142atwo\u015b\u0107 przetwarzania i kszta\u0142towania.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Z punktu widzenia zachowania si\u0119 tych materia\u0142\u00f3w podczas przerobu i kszta\u0142towania wyr\u00f3\u017cniamy:<\/p>\r\n\r\n<ul style=\"text-align: justify\">\r\n \t<li><strong>Termoplasty <\/strong>\u2013 mi\u0119kn\u0105 w podwy\u017cszonych temperaturach i daj\u0105 si\u0119 \u0142atwo kszta\u0142towa\u0107, a po och\u0142odzeniu twardniej\u0105 i zachowuj\u0105 nadany kszta\u0142t.<\/li>\r\n \t<li><strong>Duroplasty <\/strong>\u2013 pod dzia\u0142aniem temperatury lub czynnik\u00f3w chemicznych nieodwracalnie tward\u00adniej\u0105 i zachowuj\u0105 nadany kszta\u0142t. Po ponownym nagrzaniu ulegaj\u0105 chemicznemu rozk\u0142adowi.<\/li>\r\n \t<li><strong>Elastomery <\/strong>\u2013 maj\u0105 w\u0142asno\u015bci zbli\u017cone do naturalnego kauczuku, \u0142atwo si\u0119 odkszta\u0142caj\u0105, a\u00a0po usuni\u0119ciu si\u0142y powracaj\u0105 do pierwotnego kszta\u0142tu, daj\u0105 si\u0119 wulkanizowa\u0107.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"text-decoration: underline\"><strong>Termoplasty<\/strong><\/span><\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tych materia\u0142\u00f3w jest to, \u017ce ich moleku\u0142y tworz\u0105 le\u017c\u0105ce obok siebie \u0142a\u0144cuchy. Jest to przyczyn\u0105 ich zdolno\u015bci do odkszta\u0142cania si\u0119 (lepkiego p\u0142yni\u0119cia) pod wp\u0142ywem podwy\u017cszonej temperatury i twardnienia przy jej obni\u017caniu, w temperaturach ujemnych staj\u0105 si\u0119 kruche. Ich budowa nosi cechy amorficzno\u015bci lub krystaliczno\u015bci, obecno\u015b\u0107 krystalit\u00f3w podwy\u017csza w\u0142asno\u015bci wytrzyma\u0142o\u015bciowe i cieplne.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polietylen (PE)<\/strong> \u2013 jest termoplastem o prostej budowie cz\u0105steczkowej. Zale\u017cnie od metody polimeryzacji etylenu otrzymujemy polietylen o niskiej g\u0119sto\u015bci \u2264925 kg\/m<sup>3<\/sup> (LDPE), lub polietylen o du\u017cej g\u0119sto\u015bci (940-965) kg\/m<sup>3<\/sup> (HDPE). Obie odmiany maj\u0105 dobre w\u0142a\u015bciwo\u015bci konstrukcyjne i dielektryczne. Wraz ze wzrostem g\u0119sto\u015bci polietylenu ro\u015bnie jego stopie\u0144 krystaliczno\u015bci a zatem twardo\u015b\u0107, wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i modu\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci. W\u0142asno\u015bci te malej\u0105 wraz ze wzrostem temperatury pomi\u0119dzy 50-100 \u00baC. Polietylen jest odporny na dzia\u0142anie wody, soli i roztwor\u00f3w kwas\u00f3w i zasad, atakuj\u0105 go tylko st\u0119\u017cone kwasy.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polipropylen (PP)<\/strong> \u2013 jest twardy i dobrze zachowuje sw\u00f3j kszta\u0142t, co zwi\u0105zane jest z wysokim stopniem jego skrystalizowania (60%)., Jest odporniejszy na temperatur\u0119 ni\u017c PE, g\u0142adki i oboj\u0119tny biologicznie.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polistyren (PS)<\/strong> \u2013 jest tworzywem nadaj\u0105cym si\u0119 do proces\u00f3w wtryskiwania, jest odporny na dzia\u0142anie kwas\u00f3w i zasad (za wyj\u0105tkiem kwasu azotowego). \u0141atwo\u015b\u0107 formowania i dobre parametry mechaniczne sprawiaj\u0105, \u017ce PS ma szerokie zastosowanie w przemy\u015ble.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polichlorek winylu (PCV)<\/strong> \u2013 sztywniejszy i bardziej wytrzyma\u0142y (ok. 30 razy) od polietylenu. W zale\u017cno\u015bci od zastosowanych zmi\u0119kczaczy i plastyfikator\u00f3w mo\u017cna uzyskiwa\u0107 r\u00f3\u017cne rodzaje tego tworzywa, od sztywnych p\u0142yt, po mi\u0119kkie uszczelki przypominaj\u0105ce gum\u0119. Pod dzia\u0142aniem \u015bwiat\u0142a lub ciep\u0142a PCV rozpada si\u0119 wydzielaj\u0105c szkodliwy chlorowod\u00f3r, aby temu zapobiec dodaje si\u0119 do PCV stabilizatory, kt\u00f3re trwale wi\u0105\u017c\u0105 atomy chloru. Ze wzrostem temperatury maleje twardo\u015b\u0107 PCV, materia\u0142 ten ma zastosowanie, gdy nie dzia\u0142aj\u0105 si\u0142y, w temperaturach 80-100 \u00b0C, a przy obci\u0105\u017ceniach do 40 \u00baC.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Poliamidy (PA)<\/strong> \u2013 wykazuj\u0105 dobr\u0105 elastyczno\u015b\u0107 i odporno\u015b\u0107 na \u015bcieranie, w\u0142asno\u015bci te rosn\u0105 wraz ze stopniem krystalizacji materia\u0142u. S\u0105 trudne w obr\u00f3bce metodami wtryskowymi, maj\u0105 du\u017ce zastosowanie przy wytwarzaniu cz\u0119\u015bci maszyn. Posiadaj\u0105 dobre w\u0142asno\u015bci elektroizolacyjne.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Poliw\u0119glany (PW)<\/strong> \u2013 s\u0105 tworzywami o du\u017cej wytrzyma\u0142o\u015bci w szerokim zakresie temperatur i dobrych w\u0142asno\u015bciach izolacyjnych. S\u0105 odporne na starzenie i czynniki atmosferyczne. Znalaz\u0142y du\u017ce zastosowanie w technice medycznej, gdy\u017c mo\u017cna je sterylizowa\u0107 w temperaturze 120 \u00baC. Maj\u0105c dobre w\u0142asno\u015bci mechaniczne s\u0105 wykorzystywane do budowy cz\u0119\u015bci maszyn.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polimetakrylany metylu (PMM)<\/strong> \u2013 wykazuj\u0105 si\u0119 dobrymi w\u0142asno\u015bciami mechanicznymi, s\u0105 twarde i odporne na dzia\u0142anie czynnik\u00f3w atmosferycznych. Ich najcenniejsz\u0105 zalet\u0105 jest prze\u017aroczysto\u015b\u0107 i\u00a0mo\u017cliwo\u015b\u0107 barwienia na r\u00f3\u017cne kolory. Ich potoczna nazwa odnosi si\u0119 do podobie\u0144stwa ze szk\u0142em (PLEXI).<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Poliuretan (PU) <\/strong>\u2013 w zale\u017cno\u015bci od stopnia usieciowania mog\u0105 by\u0107 sztywne lub elastyczne. Przy dodatku spieniaj\u0105cych uzyskujemy pianki o dobrych w\u0142asno\u015bciach termo i d\u017awi\u0119koch\u0142onnych. Stosowane w budownictwie i przemy\u015ble na uszczelnienia i wyg\u0142uszenia. Podczas procesu zastygania pianki p\u0142ynne mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 sw\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 nawet 11 razy.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"text-decoration: underline\"><strong>Duroplasty<\/strong><\/span><\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Materia\u0142y te maj\u0105 moleku\u0142y usieciowane przestrzennie, co odr\u00f3\u017cnia je od termoplast\u00f3w,\u00a0 czyni odpornymi na wzrost temperatury a\u017c do temperatury rozk\u0142adu. Kszta\u0142tuje si\u0119 je przez odlewanie lub obr\u00f3bk\u0119 wi\u00f3row\u0105.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Fenoplasty<\/strong> \u2013 powsta\u0142e na bazie \u017cywicy fenolowo-formaldehydowej z rozr\u00f3\u017cnieniem na dwa podstawowe typy, \u017cywice nowolakowe oraz rezolowe. \u017bywice formaldehydowe utwardza si\u0119 przez dodanie porcji formaldehydu, kt\u00f3ry pe\u0142ni funkcje utwardzacza. \u017bywice krezolowe s\u0105 produktem ubocznym procesu utwardzania \u017cywic formaldehydowych. Same s\u0105 termoutwardzalne, a ich cz\u0105steczki nie s\u0105 zdolne do usieciowania. Cechy podstawowe fenolpast\u00f3w to du\u017cy modu\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci, twardo\u015b\u0107 powierzchni, du\u017ca odporno\u015b\u0107 cieplna, niska palno\u015b\u0107.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Melaminy<\/strong> \u2013 s\u0105 to produkty polikondensacji melaminy z formaldehydem. Rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w temperaturze powy\u017cej 160 \u00baC, s\u0105 twarde i odporne na dzia\u0142anie rozpuszczalnik\u00f3w organicznych. Najcz\u0119\u015bciej \u0142\u0105czone s\u0105 z wype\u0142niaczami takimi jak papier, szk\u0142o czy tekstylia. Wyroby takie s\u0105 bardzo wytrzyma\u0142e mechanicznie i daj\u0105 si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 na wiele sposob\u00f3w.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Epoksydy<\/strong> \u2013 otrzymujemy przez dodanie do \u017cywicy utwardzacza. Pod wp\u0142ywem tej substancji nast\u0119puje przestrzenne usieciowanie i utwardzenie tych \u017cywic. Proces przebiega na zimno lub ciep\u0142o a jego czas mo\u017cna regulowa\u0107 ilo\u015bci\u0105 dodawanego utwardzacza w szerokim zakresie. \u017bywice te mo\u017cna odlewa\u0107 i klei\u0107 nimi r\u00f3\u017cne rodzaje materia\u0142\u00f3w. Dobre w\u0142asno\u015bci mechaniczne daje si\u0119 uzyska\u0107 poprzez nasycanie nimi tkanin szklanych.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"text-decoration: underline\"><strong>Elastomery<\/strong><\/span><\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Struktura wewn\u0119trzna elastomer\u00f3w przypomina swoj\u0105 struktur\u0105 budow\u0119 duroplast\u00f3w. Ich \u0142a\u0144cuchy cz\u0105steczkowe nie s\u0105 silnie usieciowane, a raczej poza\u0142amywane. Do zerwania wi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy nimi wystarczaj\u0105 niewielkie si\u0142y, dalszy wzrost dzia\u0142aj\u0105cej si\u0142y powoduje wyprostowanie i uporz\u0105dkowanie \u0142a\u0144cuch\u00f3w. Po odci\u0105\u017ceniu nast\u0119puje powr\u00f3t do stanu wyj\u015bciowego. Modu\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci e tych tworzyw jest ma\u0142y, a w\u0142asno\u015bci elastyczne utrzymuj\u0105 si\u0119 w du\u017cym zakresie temperatur. Podstawowym materia\u0142em s\u0105 kauczuki syntetyczne z wype\u0142niaczami aktywnymi, dla koloru czarnego jest to sadza, a dla jasnych krzemionka.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Kauczuk butadienowo-styrenowy<\/strong> przypomina najbardziej naturalny kauczuk i jest u\u017cywany do wyrobu opon, kabli i w\u0119\u017cy.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Kauczuk etylenowo-propylenowy<\/strong> wykazuje du\u017c\u0105 odporno\u015b\u0107 na starzenie i dzia\u0142anie ozonu. Jest stosowany jako materia\u0142 elektroizolacyjny.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Kauczuki silikonowe<\/strong> s\u0105 oboj\u0119tne fizjologicznie, hydrofobowe i s\u0105 dobrymi izolatorami. Maj\u0105 zastosowanie w medycynie, wyrobie uszczelek i pow\u0142ok izolator\u00f3w.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Lateksy<\/strong> \u2013 zawiesiny cz\u0105stek \u017cywic w wodzie daj\u0105 si\u0119 \u0142atwo barwi\u0107 i rozcie\u0144cza\u0107 w wodzie. Pod dzia\u0142aniem temperatury nast\u0119puje usieciowanie liniowych polimer\u00f3w tych \u017cywic, co nazwane jest wulkanizacj\u0105.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Podstawowe w\u0142asno\u015bci niekt\u00f3rych tworzyw sztucznych zestawiono w tabeli w <a href=\"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/zalacznik_cw05.pdf\">z\u0142\u0105czniku<\/a>.<\/p>\r\n<strong>2. Pomiar odporno\u015bci cieplnej metod\u0105 Vicata<\/strong>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Pomiar polega na okre\u015bleniu temperatury, przy kt\u00f3rej znormalizowana stalowa ig\u0142a zag\u0142\u0119bi si\u0119 w pr\u00f3bk\u0119 tworzywa na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 1 mm, pr\u00f3bka podlega ogrzewaniu z okre\u015blon\u0105 szybko\u015bci\u0105.<\/p>\r\n<p style=\"text-align: justify\">W zale\u017cno\u015bci od obci\u0105\u017cenia ig\u0142y rozr\u00f3\u017cniamy dwa warianty tej metody:<\/p>\r\n\r\n<ol type=\"A\">\r\n \t<li>10,25 N<\/li>\r\n \t<li>50,25 N<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p style=\"text-align: justify\">W zale\u017cno\u015bci od szybko\u015bci ogrzewania pr\u00f3bki pomiar prowadzony jest jednym z dw\u00f3ch program\u00f3w:<\/p>\r\n\r\n<ol style=\"text-align: justify\" type=\"I\">\r\n \t<li>z przyrostem 60 \u00b0C\/h<\/li>\r\n \t<li>z przyrostem 120 \u00b0C\/h<\/li>\r\n<\/ol>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Przyrz\u0105d do pomiaru odporno\u015bci cieplnej zosta\u0142 schematycznie przedstawiony na rysunku 1. Sk\u0142ada si\u0119 on ze statywu, kt\u00f3rego podstawa s\u0142u\u017cy do u\u0142o\u017cenia pr\u00f3bki, pionowego pr\u0119ta z obci\u0105\u017cnikiem zako\u0144czonego ig\u0142\u0105 i czujnika s\u0142u\u017c\u0105cego do pomiaru zag\u0142\u0119bienia. Najmniejsze zag\u0142\u0119bienie, jakie mierzy czujnik wynosi 0,01 mm. Ig\u0142a pomiarowa jest stalowym walcem o d\u0142ugo\u015bci 3 mm i \u015brednicy 1 mm. Jej dolna powierzchnia jest g\u0142adka i prostopad\u0142a do pionowej osi pr\u0119ta. Obci\u0105\u017cnik jest tak dobrany, aby w zale\u017cno\u015bci od wariantu A lub B dawa\u0142 odpowiednie obci\u0105\u017cenie. Ogrzewanie pr\u00f3bki odbywa si\u0119 w komorze grzejnej wype\u0142nionej powietrzem. Do kontroli temperatury s\u0142u\u017cy termometr elektroniczny.<\/p>\r\n\r\n\r\n[caption id=\"attachment_237\" align=\"aligncenter\" width=\"849\"]<img src=\"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-1-187x300.png\" alt=\"\" width=\"849\" height=\"1362\" class=\" wp-image-237\" \/> Rys. 1. Schemat pomiaru odporno\u015bci cieplnej metod\u0105 Vicata[\/caption]\r\n\r\n<strong>3. Przygotowanie pr\u00f3bek<\/strong>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Pr\u00f3bki powinny mie\u0107 kszta\u0142t kr\u0105\u017ck\u00f3w o \u015brednicy co najmniej 10mm lub p\u0142ytek prostok\u0105tnych o d\u0142ugo\u015bci boku co najmniej 10mm. Grubo\u015b\u0107 pr\u00f3bki powinna wynosi\u0107 (3-6,5) mm, przy czym dopuszcza si\u0119 na\u0142o\u017cenie na siebie dw\u00f3ch pr\u00f3bek o grubo\u015bci minimum 1,5 mm. Pr\u00f3bki s\u0105 wycinane z p\u0142yt lub folii, a ich powierzchnie powinny by\u0107 g\u0142adkie i r\u00f3wnoleg\u0142e do siebie.<\/p>\r\n<strong>4. Wykonanie pomiar\u00f3w<\/strong>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Pr\u00f3bk\u0119 badanych tworzyw umieszczamy poziomo na podstawie statywu i opuszczamy pr\u0119t tak, aby ig\u0142a pewnie zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z powierzchni\u0105 pr\u00f3bki. Nast\u0119pnie nale\u017cy napi\u0105\u0107 czujnik tak, aby wskazywa\u0142 1mm. Po zamkni\u0119ciu komory nale\u017cy uruchomi\u0107 program nagrzewania poprzez wykonanie nast\u0119puj\u0105cych czynno\u015bci:<\/p>\r\n\r\n<ul style=\"text-align: justify\">\r\n \t<li>za\u0142\u0105czenia aparatu,<\/li>\r\n \t<li>nastawienia aparatu na grzanie, poprzez pokr\u0119canie pokr\u0119t\u0142em regulatora <strong>(2)<\/strong>, a\u017c do za\u015bwiecenia si\u0119 czerwonej diody LED <strong>(3)<\/strong>,<\/li>\r\n \t<li>wci\u015bni\u0119cia przycisku \u201eSTART\u201d <strong>(4) \u2013<\/strong> powinna zacz\u0105\u0107 miga\u0107 zielona dioda LED <strong>(5)<\/strong>.<\/li>\r\n<\/ul>\r\n<p style=\"text-align: justify\">Temperatur\u0119 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 \u00b11 \u00b0C odczytujemy z termometru cyfrowego <strong>(6)<\/strong> od momentu, gdy na kt\u00f3rymkolwiek czujniku zauwa\u017cymy zmian\u0119 zag\u0142\u0119bienia. Temperatur\u0119 odczytujemy, co 0,1 mm dla ka\u017cdej pr\u00f3bki osobno. Ze wzgl\u0119du na ograniczenia czasowe nagrzewany po jednej pr\u00f3bce z trzech r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w. Poni\u017cej na zdj\u0119ciu przedstawiono panel steruj\u0105cy komory grzejnej wraz z oznaczonymi poszczeg\u00f3lnymi elementami.<\/p>\r\n<img src=\"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-2-300x238.png\" alt=\"\" width=\"1078\" height=\"855\" class=\"wp-image-239 aligncenter\" \/><strong>5. Opracowanie wynik\u00f3w<\/strong>\r\n\r\nDane nale\u017cy umie\u015bci\u0107 w tabeli pomiarowej.\r\n<table class=\"grid aligncenter\" style=\"border-collapse: collapse;width: 100%\" border=\"0\">\r\n<tbody>\r\n<tr>\r\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Lp.<\/strong><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Temperatura [\u00b0C]<\/strong><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Zag\u0142\u0119bienie w\u00a0pr\u00f3bce nr 1 [mm]<\/strong><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Zag\u0142\u0119bienie w pr\u00f3bce nr 2 [mm]<\/strong><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Zag\u0142\u0119bienie w pr\u00f3bce nr 3 [mm]<\/strong><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<tr>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<tr>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<tr>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\r\n<\/tr>\r\n<\/tbody>\r\n<\/table>\r\nUzyskane w wyniku badania dane nale\u017cy opracowa\u0107 w formie wykresu przedstawiaj\u0105cego zag\u0142\u0119bienie w funkcji temperatury, a nast\u0119pnie wyprowadzi\u0107 w\u0142asne wnioski.\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;\r\n\r\n&nbsp;","rendered":"<p><strong>1. Charakterystyka g\u0142\u00f3wnych tworzyw sztucznych<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Opr\u00f3cz metali i ceramiki do budowy maszyn i urz\u0105dze\u0144 stosowane s\u0105 tworzywa sztuczne, kt\u00f3re w wi\u0119kszo\u015bci zast\u0105pi\u0142y tworzywa pochodzenia naturalnego<strong>. <\/strong>Tworzywa te charakteryzuj\u0105 si\u0119 lepszymi parametrami i ni\u017csz\u0105 cen\u0105. Podstawowe w\u0142asno\u015bci tworzyw sztucznych to:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li>odporno\u015b\u0107 na korozj\u0119 i dzia\u0142anie substancji agresywnych,<\/li>\n<li>niewielki ci\u0119\u017car w\u0142a\u015bciwy,<\/li>\n<li>niewielki modu\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci,<\/li>\n<li>krucho\u015b\u0107 w niskich temperaturach,<\/li>\n<li>\u0142atwo\u015b\u0107 przetwarzania i kszta\u0142towania.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Z punktu widzenia zachowania si\u0119 tych materia\u0142\u00f3w podczas przerobu i kszta\u0142towania wyr\u00f3\u017cniamy:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li><strong>Termoplasty <\/strong>\u2013 mi\u0119kn\u0105 w podwy\u017cszonych temperaturach i daj\u0105 si\u0119 \u0142atwo kszta\u0142towa\u0107, a po och\u0142odzeniu twardniej\u0105 i zachowuj\u0105 nadany kszta\u0142t.<\/li>\n<li><strong>Duroplasty <\/strong>\u2013 pod dzia\u0142aniem temperatury lub czynnik\u00f3w chemicznych nieodwracalnie tward\u00adniej\u0105 i zachowuj\u0105 nadany kszta\u0142t. Po ponownym nagrzaniu ulegaj\u0105 chemicznemu rozk\u0142adowi.<\/li>\n<li><strong>Elastomery <\/strong>\u2013 maj\u0105 w\u0142asno\u015bci zbli\u017cone do naturalnego kauczuku, \u0142atwo si\u0119 odkszta\u0142caj\u0105, a\u00a0po usuni\u0119ciu si\u0142y powracaj\u0105 do pierwotnego kszta\u0142tu, daj\u0105 si\u0119 wulkanizowa\u0107.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"text-decoration: underline\"><strong>Termoplasty<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Cech\u0105 charakterystyczn\u0105 tych materia\u0142\u00f3w jest to, \u017ce ich moleku\u0142y tworz\u0105 le\u017c\u0105ce obok siebie \u0142a\u0144cuchy. Jest to przyczyn\u0105 ich zdolno\u015bci do odkszta\u0142cania si\u0119 (lepkiego p\u0142yni\u0119cia) pod wp\u0142ywem podwy\u017cszonej temperatury i twardnienia przy jej obni\u017caniu, w temperaturach ujemnych staj\u0105 si\u0119 kruche. Ich budowa nosi cechy amorficzno\u015bci lub krystaliczno\u015bci, obecno\u015b\u0107 krystalit\u00f3w podwy\u017csza w\u0142asno\u015bci wytrzyma\u0142o\u015bciowe i cieplne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polietylen (PE)<\/strong> \u2013 jest termoplastem o prostej budowie cz\u0105steczkowej. Zale\u017cnie od metody polimeryzacji etylenu otrzymujemy polietylen o niskiej g\u0119sto\u015bci \u2264925 kg\/m<sup>3<\/sup> (LDPE), lub polietylen o du\u017cej g\u0119sto\u015bci (940-965) kg\/m<sup>3<\/sup> (HDPE). Obie odmiany maj\u0105 dobre w\u0142a\u015bciwo\u015bci konstrukcyjne i dielektryczne. Wraz ze wzrostem g\u0119sto\u015bci polietylenu ro\u015bnie jego stopie\u0144 krystaliczno\u015bci a zatem twardo\u015b\u0107, wytrzyma\u0142o\u015b\u0107 i modu\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci. W\u0142asno\u015bci te malej\u0105 wraz ze wzrostem temperatury pomi\u0119dzy 50-100 \u00baC. Polietylen jest odporny na dzia\u0142anie wody, soli i roztwor\u00f3w kwas\u00f3w i zasad, atakuj\u0105 go tylko st\u0119\u017cone kwasy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polipropylen (PP)<\/strong> \u2013 jest twardy i dobrze zachowuje sw\u00f3j kszta\u0142t, co zwi\u0105zane jest z wysokim stopniem jego skrystalizowania (60%)., Jest odporniejszy na temperatur\u0119 ni\u017c PE, g\u0142adki i oboj\u0119tny biologicznie.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polistyren (PS)<\/strong> \u2013 jest tworzywem nadaj\u0105cym si\u0119 do proces\u00f3w wtryskiwania, jest odporny na dzia\u0142anie kwas\u00f3w i zasad (za wyj\u0105tkiem kwasu azotowego). \u0141atwo\u015b\u0107 formowania i dobre parametry mechaniczne sprawiaj\u0105, \u017ce PS ma szerokie zastosowanie w przemy\u015ble.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polichlorek winylu (PCV)<\/strong> \u2013 sztywniejszy i bardziej wytrzyma\u0142y (ok. 30 razy) od polietylenu. W zale\u017cno\u015bci od zastosowanych zmi\u0119kczaczy i plastyfikator\u00f3w mo\u017cna uzyskiwa\u0107 r\u00f3\u017cne rodzaje tego tworzywa, od sztywnych p\u0142yt, po mi\u0119kkie uszczelki przypominaj\u0105ce gum\u0119. Pod dzia\u0142aniem \u015bwiat\u0142a lub ciep\u0142a PCV rozpada si\u0119 wydzielaj\u0105c szkodliwy chlorowod\u00f3r, aby temu zapobiec dodaje si\u0119 do PCV stabilizatory, kt\u00f3re trwale wi\u0105\u017c\u0105 atomy chloru. Ze wzrostem temperatury maleje twardo\u015b\u0107 PCV, materia\u0142 ten ma zastosowanie, gdy nie dzia\u0142aj\u0105 si\u0142y, w temperaturach 80-100 \u00b0C, a przy obci\u0105\u017ceniach do 40 \u00baC.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Poliamidy (PA)<\/strong> \u2013 wykazuj\u0105 dobr\u0105 elastyczno\u015b\u0107 i odporno\u015b\u0107 na \u015bcieranie, w\u0142asno\u015bci te rosn\u0105 wraz ze stopniem krystalizacji materia\u0142u. S\u0105 trudne w obr\u00f3bce metodami wtryskowymi, maj\u0105 du\u017ce zastosowanie przy wytwarzaniu cz\u0119\u015bci maszyn. Posiadaj\u0105 dobre w\u0142asno\u015bci elektroizolacyjne.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Poliw\u0119glany (PW)<\/strong> \u2013 s\u0105 tworzywami o du\u017cej wytrzyma\u0142o\u015bci w szerokim zakresie temperatur i dobrych w\u0142asno\u015bciach izolacyjnych. S\u0105 odporne na starzenie i czynniki atmosferyczne. Znalaz\u0142y du\u017ce zastosowanie w technice medycznej, gdy\u017c mo\u017cna je sterylizowa\u0107 w temperaturze 120 \u00baC. Maj\u0105c dobre w\u0142asno\u015bci mechaniczne s\u0105 wykorzystywane do budowy cz\u0119\u015bci maszyn.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Polimetakrylany metylu (PMM)<\/strong> \u2013 wykazuj\u0105 si\u0119 dobrymi w\u0142asno\u015bciami mechanicznymi, s\u0105 twarde i odporne na dzia\u0142anie czynnik\u00f3w atmosferycznych. Ich najcenniejsz\u0105 zalet\u0105 jest prze\u017aroczysto\u015b\u0107 i\u00a0mo\u017cliwo\u015b\u0107 barwienia na r\u00f3\u017cne kolory. Ich potoczna nazwa odnosi si\u0119 do podobie\u0144stwa ze szk\u0142em (PLEXI).<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Poliuretan (PU) <\/strong>\u2013 w zale\u017cno\u015bci od stopnia usieciowania mog\u0105 by\u0107 sztywne lub elastyczne. Przy dodatku spieniaj\u0105cych uzyskujemy pianki o dobrych w\u0142asno\u015bciach termo i d\u017awi\u0119koch\u0142onnych. Stosowane w budownictwie i przemy\u015ble na uszczelnienia i wyg\u0142uszenia. Podczas procesu zastygania pianki p\u0142ynne mog\u0105 zwi\u0119ksza\u0107 sw\u0105 obj\u0119to\u015b\u0107 nawet 11 razy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"text-decoration: underline\"><strong>Duroplasty<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Materia\u0142y te maj\u0105 moleku\u0142y usieciowane przestrzennie, co odr\u00f3\u017cnia je od termoplast\u00f3w,\u00a0 czyni odpornymi na wzrost temperatury a\u017c do temperatury rozk\u0142adu. Kszta\u0142tuje si\u0119 je przez odlewanie lub obr\u00f3bk\u0119 wi\u00f3row\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Fenoplasty<\/strong> \u2013 powsta\u0142e na bazie \u017cywicy fenolowo-formaldehydowej z rozr\u00f3\u017cnieniem na dwa podstawowe typy, \u017cywice nowolakowe oraz rezolowe. \u017bywice formaldehydowe utwardza si\u0119 przez dodanie porcji formaldehydu, kt\u00f3ry pe\u0142ni funkcje utwardzacza. \u017bywice krezolowe s\u0105 produktem ubocznym procesu utwardzania \u017cywic formaldehydowych. Same s\u0105 termoutwardzalne, a ich cz\u0105steczki nie s\u0105 zdolne do usieciowania. Cechy podstawowe fenolpast\u00f3w to du\u017cy modu\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci, twardo\u015b\u0107 powierzchni, du\u017ca odporno\u015b\u0107 cieplna, niska palno\u015b\u0107.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Melaminy<\/strong> \u2013 s\u0105 to produkty polikondensacji melaminy z formaldehydem. Rozk\u0142adaj\u0105 si\u0119 w temperaturze powy\u017cej 160 \u00baC, s\u0105 twarde i odporne na dzia\u0142anie rozpuszczalnik\u00f3w organicznych. Najcz\u0119\u015bciej \u0142\u0105czone s\u0105 z wype\u0142niaczami takimi jak papier, szk\u0142o czy tekstylia. Wyroby takie s\u0105 bardzo wytrzyma\u0142e mechanicznie i daj\u0105 si\u0119 kszta\u0142towa\u0107 na wiele sposob\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Epoksydy<\/strong> \u2013 otrzymujemy przez dodanie do \u017cywicy utwardzacza. Pod wp\u0142ywem tej substancji nast\u0119puje przestrzenne usieciowanie i utwardzenie tych \u017cywic. Proces przebiega na zimno lub ciep\u0142o a jego czas mo\u017cna regulowa\u0107 ilo\u015bci\u0105 dodawanego utwardzacza w szerokim zakresie. \u017bywice te mo\u017cna odlewa\u0107 i klei\u0107 nimi r\u00f3\u017cne rodzaje materia\u0142\u00f3w. Dobre w\u0142asno\u015bci mechaniczne daje si\u0119 uzyska\u0107 poprzez nasycanie nimi tkanin szklanych.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><span style=\"text-decoration: underline\"><strong>Elastomery<\/strong><\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Struktura wewn\u0119trzna elastomer\u00f3w przypomina swoj\u0105 struktur\u0105 budow\u0119 duroplast\u00f3w. Ich \u0142a\u0144cuchy cz\u0105steczkowe nie s\u0105 silnie usieciowane, a raczej poza\u0142amywane. Do zerwania wi\u0105za\u0144 mi\u0119dzy nimi wystarczaj\u0105 niewielkie si\u0142y, dalszy wzrost dzia\u0142aj\u0105cej si\u0142y powoduje wyprostowanie i uporz\u0105dkowanie \u0142a\u0144cuch\u00f3w. Po odci\u0105\u017ceniu nast\u0119puje powr\u00f3t do stanu wyj\u015bciowego. Modu\u0142 spr\u0119\u017cysto\u015bci e tych tworzyw jest ma\u0142y, a w\u0142asno\u015bci elastyczne utrzymuj\u0105 si\u0119 w du\u017cym zakresie temperatur. Podstawowym materia\u0142em s\u0105 kauczuki syntetyczne z wype\u0142niaczami aktywnymi, dla koloru czarnego jest to sadza, a dla jasnych krzemionka.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Kauczuk butadienowo-styrenowy<\/strong> przypomina najbardziej naturalny kauczuk i jest u\u017cywany do wyrobu opon, kabli i w\u0119\u017cy.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Kauczuk etylenowo-propylenowy<\/strong> wykazuje du\u017c\u0105 odporno\u015b\u0107 na starzenie i dzia\u0142anie ozonu. Jest stosowany jako materia\u0142 elektroizolacyjny.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Kauczuki silikonowe<\/strong> s\u0105 oboj\u0119tne fizjologicznie, hydrofobowe i s\u0105 dobrymi izolatorami. Maj\u0105 zastosowanie w medycynie, wyrobie uszczelek i pow\u0142ok izolator\u00f3w.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\"><strong>Lateksy<\/strong> \u2013 zawiesiny cz\u0105stek \u017cywic w wodzie daj\u0105 si\u0119 \u0142atwo barwi\u0107 i rozcie\u0144cza\u0107 w wodzie. Pod dzia\u0142aniem temperatury nast\u0119puje usieciowanie liniowych polimer\u00f3w tych \u017cywic, co nazwane jest wulkanizacj\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Podstawowe w\u0142asno\u015bci niekt\u00f3rych tworzyw sztucznych zestawiono w tabeli w <a href=\"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/zalacznik_cw05.pdf\">z\u0142\u0105czniku<\/a>.<\/p>\n<p><strong>2. Pomiar odporno\u015bci cieplnej metod\u0105 Vicata<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Pomiar polega na okre\u015bleniu temperatury, przy kt\u00f3rej znormalizowana stalowa ig\u0142a zag\u0142\u0119bi si\u0119 w pr\u00f3bk\u0119 tworzywa na g\u0142\u0119boko\u015b\u0107 1 mm, pr\u00f3bka podlega ogrzewaniu z okre\u015blon\u0105 szybko\u015bci\u0105.<\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">W zale\u017cno\u015bci od obci\u0105\u017cenia ig\u0142y rozr\u00f3\u017cniamy dwa warianty tej metody:<\/p>\n<ol type=\"A\">\n<li>10,25 N<\/li>\n<li>50,25 N<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify\">W zale\u017cno\u015bci od szybko\u015bci ogrzewania pr\u00f3bki pomiar prowadzony jest jednym z dw\u00f3ch program\u00f3w:<\/p>\n<ol style=\"text-align: justify\" type=\"I\">\n<li>z przyrostem 60 \u00b0C\/h<\/li>\n<li>z przyrostem 120 \u00b0C\/h<\/li>\n<\/ol>\n<p style=\"text-align: justify\">Przyrz\u0105d do pomiaru odporno\u015bci cieplnej zosta\u0142 schematycznie przedstawiony na rysunku 1. Sk\u0142ada si\u0119 on ze statywu, kt\u00f3rego podstawa s\u0142u\u017cy do u\u0142o\u017cenia pr\u00f3bki, pionowego pr\u0119ta z obci\u0105\u017cnikiem zako\u0144czonego ig\u0142\u0105 i czujnika s\u0142u\u017c\u0105cego do pomiaru zag\u0142\u0119bienia. Najmniejsze zag\u0142\u0119bienie, jakie mierzy czujnik wynosi 0,01 mm. Ig\u0142a pomiarowa jest stalowym walcem o d\u0142ugo\u015bci 3 mm i \u015brednicy 1 mm. Jej dolna powierzchnia jest g\u0142adka i prostopad\u0142a do pionowej osi pr\u0119ta. Obci\u0105\u017cnik jest tak dobrany, aby w zale\u017cno\u015bci od wariantu A lub B dawa\u0142 odpowiednie obci\u0105\u017cenie. Ogrzewanie pr\u00f3bki odbywa si\u0119 w komorze grzejnej wype\u0142nionej powietrzem. Do kontroli temperatury s\u0142u\u017cy termometr elektroniczny.<\/p>\n<figure id=\"attachment_237\" aria-describedby=\"caption-attachment-237\" style=\"width: 849px\" class=\"wp-caption aligncenter\"><img src=\"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-1-187x300.png\" alt=\"\" width=\"849\" height=\"1362\" class=\"wp-image-237\" srcset=\"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-1-187x300.png 187w, http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-1-65x105.png 65w, http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-1-225x362.png 225w\" sizes=\"(max-width: 849px) 100vw, 849px\" \/><figcaption id=\"caption-attachment-237\" class=\"wp-caption-text\">Rys. 1. Schemat pomiaru odporno\u015bci cieplnej metod\u0105 Vicata<\/figcaption><\/figure>\n<p><strong>3. Przygotowanie pr\u00f3bek<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Pr\u00f3bki powinny mie\u0107 kszta\u0142t kr\u0105\u017ck\u00f3w o \u015brednicy co najmniej 10mm lub p\u0142ytek prostok\u0105tnych o d\u0142ugo\u015bci boku co najmniej 10mm. Grubo\u015b\u0107 pr\u00f3bki powinna wynosi\u0107 (3-6,5) mm, przy czym dopuszcza si\u0119 na\u0142o\u017cenie na siebie dw\u00f3ch pr\u00f3bek o grubo\u015bci minimum 1,5 mm. Pr\u00f3bki s\u0105 wycinane z p\u0142yt lub folii, a ich powierzchnie powinny by\u0107 g\u0142adkie i r\u00f3wnoleg\u0142e do siebie.<\/p>\n<p><strong>4. Wykonanie pomiar\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p style=\"text-align: justify\">Pr\u00f3bk\u0119 badanych tworzyw umieszczamy poziomo na podstawie statywu i opuszczamy pr\u0119t tak, aby ig\u0142a pewnie zetkn\u0119\u0142a si\u0119 z powierzchni\u0105 pr\u00f3bki. Nast\u0119pnie nale\u017cy napi\u0105\u0107 czujnik tak, aby wskazywa\u0142 1mm. Po zamkni\u0119ciu komory nale\u017cy uruchomi\u0107 program nagrzewania poprzez wykonanie nast\u0119puj\u0105cych czynno\u015bci:<\/p>\n<ul style=\"text-align: justify\">\n<li>za\u0142\u0105czenia aparatu,<\/li>\n<li>nastawienia aparatu na grzanie, poprzez pokr\u0119canie pokr\u0119t\u0142em regulatora <strong>(2)<\/strong>, a\u017c do za\u015bwiecenia si\u0119 czerwonej diody LED <strong>(3)<\/strong>,<\/li>\n<li>wci\u015bni\u0119cia przycisku \u201eSTART\u201d <strong>(4) \u2013<\/strong> powinna zacz\u0105\u0107 miga\u0107 zielona dioda LED <strong>(5)<\/strong>.<\/li>\n<\/ul>\n<p style=\"text-align: justify\">Temperatur\u0119 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 \u00b11 \u00b0C odczytujemy z termometru cyfrowego <strong>(6)<\/strong> od momentu, gdy na kt\u00f3rymkolwiek czujniku zauwa\u017cymy zmian\u0119 zag\u0142\u0119bienia. Temperatur\u0119 odczytujemy, co 0,1 mm dla ka\u017cdej pr\u00f3bki osobno. Ze wzgl\u0119du na ograniczenia czasowe nagrzewany po jednej pr\u00f3bce z trzech r\u00f3\u017cnych materia\u0142\u00f3w. Poni\u017cej na zdj\u0119ciu przedstawiono panel steruj\u0105cy komory grzejnej wraz z oznaczonymi poszczeg\u00f3lnymi elementami.<\/p>\n<p><img src=\"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-2-300x238.png\" alt=\"\" width=\"1078\" height=\"855\" class=\"wp-image-239 aligncenter\" srcset=\"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-2-300x238.png 300w, http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-2-65x52.png 65w, http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-2-225x179.png 225w, http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-2-350x278.png 350w, http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-content\/uploads\/sites\/56\/2022\/11\/Pasted-2.png 639w\" sizes=\"(max-width: 1078px) 100vw, 1078px\" \/><strong>5. Opracowanie wynik\u00f3w<\/strong><\/p>\n<p>Dane nale\u017cy umie\u015bci\u0107 w tabeli pomiarowej.<\/p>\n<table class=\"grid aligncenter\" style=\"border-collapse: collapse;width: 100%\">\n<tbody>\n<tr>\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Lp.<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Temperatura [\u00b0C]<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Zag\u0142\u0119bienie w\u00a0pr\u00f3bce nr 1 [mm]<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Zag\u0142\u0119bienie w pr\u00f3bce nr 2 [mm]<\/strong><\/td>\n<td style=\"width: 20%;text-align: center\"><strong>Zag\u0142\u0119bienie w pr\u00f3bce nr 3 [mm]<\/strong><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<\/tr>\n<tr>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<td style=\"width: 20%\"><\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n<p>Uzyskane w wyniku badania dane nale\u017cy opracowa\u0107 w formie wykresu przedstawiaj\u0105cego zag\u0142\u0119bienie w funkcji temperatury, a nast\u0119pnie wyprowadzi\u0107 w\u0142asne wnioski.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"author":8,"menu_order":8,"template":"","meta":{"pb_show_title":"on","pb_short_title":"","pb_subtitle":"","pb_authors":[],"pb_section_license":""},"chapter-type":[],"contributor":[],"license":[],"part":3,"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/231"}],"collection":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters"}],"about":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/wp\/v2\/types\/chapter"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/wp\/v2\/users\/8"}],"version-history":[{"count":9,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/231\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":244,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/231\/revisions\/244"}],"part":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/pressbooks\/v2\/parts\/3"}],"metadata":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapters\/231\/metadata\/"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=231"}],"wp:term":[{"taxonomy":"chapter-type","embeddable":true,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/pressbooks\/v2\/chapter-type?post=231"},{"taxonomy":"contributor","embeddable":true,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/wp\/v2\/contributor?post=231"},{"taxonomy":"license","embeddable":true,"href":"http:\/\/pb.ee.pw.edu.pl\/pb\/meim\/wp-json\/wp\/v2\/license?post=231"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}